Podsumowanie dyskusji o filmie „Koneser”
włoskiego reżysera Giuseppe Tornatore
Bardzo dziękuję Państwu za nadesłane opinie.
Jest ich razem 49. 
Prawie wszystkie opinie zostały nadesłane pocztą elektroniczną. Tylko kilka opinii było umieszczonych na naszym forum internetowym.
Cieszę się, że opinii jest dużo. Myślę, że jest tak dlatego, że film nie pozwalał zostać obojętnym, poruszał, wyzwalał pozytywne lub negatywne emocje. Prowokował do myślenia i do podzielenia się refleksjami na jego temat.
Wszystkie Państwa opinie zawierały ciekawe przemyślenia.
Ogólnie, film się podobał.
Większość osób uważa, że film „Koneser” to dobry, poruszający film, który zmusza do refleksji i dostarcza wielu wzruszeń.
W swoim wprowadzeniu do filmu zadałam Państwu kilka pytań, aby jakoś ukierunkować dyskusję.
Moje pierwsze pytanie brzmiało: Czy film "Koneser", zdaniem Państwa, jest wyjątkowym filmem, czy raczej typowym melodramatem?
Czy polecilibyście ten film znajomym?
Pan Witold G. stwierdza: „Moim zdaniem film nie jest typowym, klasycznym melodramatem, chociaż wskazuje na to zakończenie. Przypomina mi bardziej wielowątkowy film sensacyjny i kryminalny.”
Pan Bartłomiej R. zastanawia się: „Film "Koneser", czy jest typowym melodramatem? Chyba nie do końca. Coś jest w nim takiego innego, co porywa do oglądania. Wart polecenia.” 
A pan Zbigniew G. dodaje: „Koneser” to bardzo interesujący obraz. Jego oglądanie wymaga ciągłej uwagi i skupienia. Czy poleciłbym ten film znajomym? Tak, ponieważ to wyjątkowy film. Nie daje się raczej „zaszufladkować” jako typowy kryminał czy melodramat. W jego trakcie o postaciach stopniowo dowiadujemy się dokładnie tyle, ile jest konieczne, by obserwować ich zmianę, uczestniczyć w swego rodzaju grze i wreszcie zostać zupełnie zaskoczonym finałem.”
Natomiast pani Marta B twierdzi: „Koneser” jest bardziej filmem kryminalnym, niż melodramatem, miłość jest bazą wątku kryminalnego.”

Moje drugie pytanie brzmiało: Czy tytułowy Koneser jest pozytywną postacią, czy raczej nudnym dziwakiem. I tu zdania były podzielone.
Np. pani Krystyna K. pisze: „Moim zdaniem to człowiek niezwykle wrażliwy, co stara się ukryć przez zachowanie charakterystyczne dla pracującego w tak potężnej firmie. Niewątpliwie wielokrotnie był zraniony, co miało wpływ na pancerz, którym się pokrył.” 
A pan Grzegorz B. stwierdza: „Tytułowy Koneser jest nudnym dziwakiem, z którym chyba mało kto chciałby nawiązać bliższy kontakt, nawet jego współpracownicy.
Wydaje mu się, że panuje nad wszystkim i wszystko ma pod kontrolą.
Wszystko zaplanowane w najdrobniejszych szczegółach. Jednak życie
jest nieprzewidywalne.” 
Państwo Maria i Zbigniew N. też nie mają najlepszego zdania o głównym bohaterze filmu. Piszą oni: „To postać wysoce antypatyczna, samotnik i narcyz, farbujący siwe włosy, aby zaczarować upływający czas. Jego kompetencje są godne podziwu, ale charakter jest wręcz koszmarny.”
Inaczej sądzi pani Marta B.: „Kwalifikacje Virgila są wyjątkowe i unikalne, robi z nich użytek typowy dla przedstawicieli swojej profesji, w której jest znakomitością. Virgil bardzo mi się podoba, także jako mężczyzna, mimo że nosi rękawiczki i farbuje włosy (choć u facetów tego nie lubię). Imponująca jest jego ogromna wiedza, profesjonalizm, pewność siebie i pasja kolekcjonera.”
Interesująco podsumował to zagadnienie pan Jakub L.: „Virgil Oldman  uformował swój życiowy wizerunek, swoje codzienne cele i priorytety według wyrafinowanych reguł i kryteriów. Takie podejście organizowało mu wiele w jego niemal perfekcyjnym życiu. Moglibyśmy sądzić, że była to świetna droga ku klarownemu porządkowi, a nawet zadowoleniu z życia. Zdobyta wiedza eksperta w dziedzinie sztuki, poparta wieloletnim doświadczeniem, wielką pasją, prawdziwymi emocjami uczyniła go koneserem i mistrzem w swej dziedzinie. Zdobył tą drogą ogromny prestiż i uznanie w środowisku. 
Zgromadzona kolekcja kobiecych portretów była zadziwiająca i nawet mało wyrobiony odbiorca byłby w stanie docenić jej niezwykłość, wyjątkowość, wspaniałość. 
Rysami na tym imponującym wizerunku okazały się być cynizm, wyrachowanie, egoizm, bezwzględność w postępowaniu. Starszy pan drastycznie selekcjonował ludzi pod kątem swoich wymagań. Potrzebnych dla swych spraw jakoś akceptował, wykorzystując do cna, innych ignorował, wręcz nie tolerował. Zdobyty drogą oszustw i przekrętów wielki majątek, oraz wypracowane zwyczaje i maniery otoczyły Virgila swoistym kokonem, skorupą ochronną wobec reszty zwyczajnego świata. 
Życie nie znosi próżni. Nie mogło być tak, by nasz zadowolony z siebie koneser mógł bez końca tkwić w swym po swojemu uładzonym świecie. Trafił swój na swego. Ci, którymi  pogardzał, wymyślili i zrealizowali finezyjny, i diablo inteligentny plan. 
Virgil, a wraz z nim i my widzowie, daliśmy się złapać w misternie utkaną sieć prowokacji. Mistrz oszustw dał się oszukać. Stracił swą nieprawdopodobną, tajemną kolekcję. Zyskał ludzki wymiar człowieka,  który prawdziwie zakochał się i teraz tęskni po stracie również ukochanej.”

Moje trzecie pytanie to: Czy Virgil Oldman podoba się Państwu, szczególnie paniom, jako mężczyzna? Czy chcielibyście z takim człowiekiem nawiązać bliższy kontakt?
Pani Barbara W. i pan Mieczysław K. zastanawiają się: „Bliższy kontakt czemu nie. Widać, że to człowiek mądry, inteligentny, szarmancki, lubiący piękno. Można by było się od niego wiele nauczyć.” 
Pani Alicja N. pisze: „Virgil Oldman w początkowej fazie wydał mi się dziwakiem. Może właśnie to odczucie sprawiło, że na dłużej zatrzymałam się na pytaniu moderatorki dotyczącym tego bohatera. Facet, który farbuje włosy, wydaje się pozbawiony emocji, oschły, wysztywniony i taki koszmarnie sterylny. Hm, to wszystko zniechęca do niego, ale równocześnie prowokuje, kusi żeby przełamać otaczającą go barierę. W miarę rozwoju fabuły ten obraz ulegał zmianie, poznałam innego Oldmana. Z zafascynowaniem patrzyłam jak Claire drażni, irytuje rzeczoznawcę dzieł sztuki, aby wreszcie obudzić w nim ciekawość, a później uczucia.”
Pani Renata P. uważa: „Virgil Oldman jest pasjonatem sztuki i to czyni go interesującym człowiekiem. Z dużym zaciekawieniem poznawałabym jego świat, stopniowo odkrywając jego tajemnice.”

Czwarte pytanie: Jakie przesłanie niesie ze sobą ten film?
Pan Krystian H. sprytnie odpowiada na moje pytanie: „Głównym przesłaniem, chciałoby się powiedzieć, jest to by nie ufać nikomu, albo przewrotnie traktując to właśnie, by czasami zaufać, bo gdyby Oldman nie zaufał młodemu konstruktorowi inżynierowi i nowej znajomej, nie zostałby co prawda oszukany, ale nie przeżyłby również, zdaje mi się czegoś, co mimo wysokiej ceny było przygodą jego życia, wyjątkowym romansem, grą, przeżyciem, smaczkiem życia w jego jesieni. 
Czasami może warto stracić coś, by takie coś przeżyć.”
Pani Agnieszka P. opiniuje: „Mimo iż przesłanie filmu nie napawa optymizmem i pokazuje, że dosłownie wszystko można sfałszować, łącznie z uczuciami, to jednak po obejrzeniu filmu  w głowie pozostaje piękne uczucie jakie narodziło się między osamotnionym Oldmanem a atrakcyjną Claire, zapełniając pustkę w życiu emocjonalnym głównego bohatera.” 
Natomiast pan Radosław M. stwierdza: „Uważam, że najważniejszym przesłaniem tego filmu jest zadane w nim pytanie: „czy miłość da się sfałszować” i odpowiedź na nie niestety brzmi: tak. Każdy człowiek, nawet tak ostrożny jak Oldman, jest podatny na manipulację i wystarczy go odpowiednio podejść, by go zaciekawić i wciągnąć w pułapkę, a gdy w grę wchodzą uczucia chyba każdy traci czujność i wierzy w szczere intencje drugiej osoby. Niestety jak to pokazał film nie zawsze warto iść tylko i wyłącznie za głosem serca.”
Ponieważ film „Koneser” miał zaskakujące zakończenie, spytałam we wprowadzeniu: Co sądzicie państwo o zakończeniu filmu?
Pani Renata P. pisze: „Zakończenie filmu skłoniło mnie do refleksji, ponieważ ma symboliczny charakter. Są to ludzie siedzący w restauracji pełnej tykających zegarów, które przypominają o upływie czasu, a życie toczy się dalej.”
A pani Agnieszka P. stwierdza: „Zakończenie filmu było nieprzewidywalne i zaskakujące. Można tutaj utożsamiać się z dramatem człowieka, który jest bardzo wyraźny. Po zakończeniu filmu czuje się niedosyt, dlaczego tak akurat się to musiało skończyć…”
Pani Maria S. dodaje: „Zakończenie filmu było dla mnie tak niespodziewane, że pobudza mnie do myśli, co było motywem intrygi? Czy Billy kierował się tylko zyskiem, znając wartość kolekcji Virgila, czy kierowała nim urażona duma i zemsta za lata, w których Virgil nie docenił kunsztu malarskiego swojego przyjaciela?”
Pan Witold G. pisze: „Zakończenie filmu odebrałem jako symboliczne, swoiste memento. Wszechobecne zegary i mechanizmy otaczające ludzi przypominają o upływającym czasie.”
Pan Grzegorz M. ma inne zdanie. Pisze on o zakończeniu filmu: Zupełnie oderwane od reszty filmu, chyba przekombinowane. Pozostawiające oglądającego z całym mnóstwem pytań.”
Pan Stanisław A. dochodzi do wniosku, że: „Zakończenie było dość zaskakujące. Jednak najlepsze jest to, iż ma otwartą strukturę i każdy, kto zawiódł się na przebiegu sytuacji, może sam dopisać własne zakończenia.”
I dlatego pani Danuta Sz. nie może zgodzić się na smutne zakończenie filmu i na koniec swojej wypowiedzi stwierdza: „Nigdy w życiu nie mogłabym tak się „sprzedać” jak Claire, śmiem twierdzić że i ona też by tego nie zrobiła, ona naprawdę zakochała się w Virgilu i on się kiedyś na nią doczeka!!!”

Jeśli chodzi o grę aktorską, to w większości podobała się wszystkim gra głównych bohaterów: Geoffreya Rusha jako Virgila Oldmana i Sylvii Hoeks jako Claire.
Muzyka w filmie jest oceniana raczej pozytywnie przez większość klubowiczów.
Jak pisze pani Agnieszka P.: „Muzyka Ennio Morricone w filmie brzmi wybornie. Bardzo dobrze wpisała się w tło filmu.”
Zgadza się z tą opinią pan Zbigniew G.: „Muzyka jest moim zdaniem mistrzowską ilustracją opowiedzianej w filmie historii. Świetnie oddaje nastrój, atmosferę, emocje…”
Pan Dariusz S. natomiast podchodzi do tego tematu mniej entuzjastycznie. „Muzyka była dobrym tłem dla filmu, ale żeby mnie powaliła, to nie poczułem” – stwierdza.

Oczywiście nie mogło zabraknąć opinii na temat tak ważny dla osób niewidomych i słabowidzących jak audiodeskrypcja.
Większość z oglądających film ocenia audiodeskrypcję jako dobrą. Niektórzy jednak zauważają jej pewne mankamenty.
Np. pan Piotr M. pisze: „Bardzo podobała mi się czytana audiodeskrypcja przez Pana Mariusza Pogonowskiego, który według mnie najlepiej wykonuje to zadanie.”
Pani Magdalena Z. stwierdza: „Audiodeskrypcja była na bardzo wysokim poziomie. Zachwyciło mnie, to, że idealnie współgrała z lektorem i była naprawdę szczegółowa.”
Pan Mariusz K. natomiast kończy swoją wypowiedź słowami: „Audiodeskrypcja spełniła bardzo dobrze swoje zadanie, pomagała szczególnie w opisach obrazów i innych przedmiotów, bez niej bym nie wiedział, co przedstawiają.” 
Nie będę przytaczała wszystkich pozytywnych głosów na temat audiodeskrypcji, bo jest ich bardzo dużo. Skupię się jednak na tych opiniach, które wskazywały pewne braki. 
Pani Beata W. pisze: „Uważam, że przy lektorze męskim głosem odczytującym dialogi, tekst audiodeskrypcji powinien być odczytywany dla lepszego kontrastu głosem kobiecym.” Pani Alicja N. także ma swoje uwagi: „W filmie sporo się dzieje, dialogi są wartkie, więc jest mało czasu dla audiodeskrypcji. W kilku miejscach lektor dopowiadał, co się dzieje, nagle przerywał zdanie, żeby nie nałożyć swojego głosu na rozmowę bohaterów i kończył wypowiedź po dłuższej chwili. Niestety takie „manewry” mocno mnie dekoncentrowały.” 
Ciekawe spostrzeżenia na temat filmu i audiodeskrypcji ma pani Ewa Ć.: „Film „Koneser” obejrzałam właśnie po raz drugi i znów – jak przy pierwszym oglądaniu filmu mam poczucie, że piękna sztuki i niektórych obrazów nie da się przekazać za pomocą choćby najlepszej audiodeskrypcji. Stosunkowo mało moim zdaniem muzyki w filmie jeszcze bardziej utwierdza mnie w przekonaniu, że film ten o wiele bardziej intryguje obrazem niż samą akcją. Znaczna część filmu składa się z dialogów i czytanej audiodeskrypcji. To jeden z tych filmów, który podczas oglądania wzbudza ogromną chęć widzenia i świadomość tego, jak wiele znaczy zmysł wzroku i jakich potrafi dostarczyć wrażeń.”

Myślę, że dyskusję o filmie mogę zakończyć zdaniem pana Andrzeja L.: „Film niewątpliwie wart jest polecenia znajomym i stanowi cenny wkład do światowej kinematografii. To nie banalny melodramat, lecz dogłębne studium ludzkich uczuć, tym bardziej wystawionych na zdradę im bardziej upragnionych.”
Podsumowując opinie, które otrzymałam od Państwa, stwierdzam, że umożliwienie nam obejrzenia filmu „Koneser” było dobrym pomysłem. Film ogólnie się podobał, zmuszał do zastanowienia się, refleksji. „Koneser” to film, który może nie jest najłatwiejszy w odbiorze, ale za to zostawia trwały ślad w naszej pamięci. Myślę, że będziemy czasem do niego wracać.
Bardzo dziękuję Państwu za przesłane opinie. Dla mnie ważne jest to, że mogłam nie tylko film obejrzeć, ale również podzielić się swoją opinią na temat filmu, a także przeczytać Państwa opinie. Sądzę, że dzielenie się swoimi odczuciami, przemyśleniami jest rzeczą bardzo dobrą i potrzebną, gdyż nie zamykamy się w kręgu własnych poglądów, ale poszerzamy swoje horyzonty i dzięki temu się rozwijamy.
Dziękuję również wszystkim pracownikom Stowarzyszenia „De Facto”, gdyż dzięki ich pracy i zaangażowaniu mogliśmy po raz kolejny obejrzeć ciekawy i wartościowy film.
Serdecznie pozdrawiam wszystkich klubowiczów i będę razem z Wami oglądać następne filmy i dzielić się spostrzeżeniami.

Moderator Katarzyna Markiewicz